.png)
.png)
Thế giới đang đứng trước bờ vực của một cơn bão địa chính trị chưa từng có. Từ những cánh đồng hoang tàn của Ukraine đến những hành lang quyền lực ở Brussels, một thực tế nghiệt ngã đang dần hiện rõ: Nga, dưới sự dẫn dắt của Tổng thống Vladimir Putin, không chỉ dừng lại ở tham vọng thống trị Ukraine mà còn nhắm đến việc thách thức trực tiếp trật tự toàn cầu do NATO dẫn đầu. Tình báo phương Tây vừa phát đi tín hiệu cảnh báo khẩn cấp: Moscow có thể đang chuẩn bị cho một cuộc tấn công quân sự quy mô lớn vào Liên minh Bắc Đại Tây Dương (NATO), với thời điểm dự kiến rơi vào giai đoạn sau cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2028. Đây không phải là lời đe dọa suông. Đây là một lời tuyên chiến ngầm, một chiến lược được tính toán kỹ lưỡng để tận dụng những khoảng trống quyền lực trong bối cảnh Hoa Kỳ dưới thời Tổng thống Donald Trump có dấu hiệu rút dần sự hiện diện quân sự tại châu Âu.
Hình ảnh vệ tinh mới nhất từ Planet Labs PBC đã hé lộ những động thái đáng báo động. Tại bốn căn cứ quân sự Nga gần biên giới Phần Lan – Kamenka, Pechenga, Zelenoborsky 2, và Olenegorsk – các hoạt động xây dựng hạ tầng diễn ra rầm rộ. Hàng trăm lều trại, kho chứa xe thiết giáp, và bãi đỗ trực thăng chiến đấu mọc lên như nấm. Riêng tại Kamenka, cách biên giới Phần Lan chỉ 40 dặm, hơn 130 lều dã chiến đã được dựng lên trong ba năm qua. Căn cứ không quân Severomorsk 2, từng bị đóng cửa, giờ được tái khởi động với tốc độ chóng mặt để đón nhận lực lượng mới. Tại Pechenga, chỉ cách Phần Lan 100 dặm, các nhà kho quân sự khổng lồ đủ sức chứa hàng chục xe bọc thép đang được hoàn thiện. Đây không phải là những động thái phòng thủ. Đây là sự chuẩn bị cho một cuộc chiến tổng lực.
Cơ quan tình báo liên bang Đức (BND) không ngần ngại công khai nguy cơ. Giám đốc BND, Bruno Kahl, tuyên bố: “Khả năng Nga tấn công NATO vào cuối thập niên 2020 là hoàn toàn có thật.” Các dấu hiệu cho thấy quân đội Nga đang tái cấu trúc mạnh mẽ, đặc biệt nhằm đối phó với việc Phần Lan và Thụy Điển gia nhập NATO. Chuyên gia quân sự Phần Lan, Ilmari Häme, nhấn mạnh rằng quy mô điều quân này không giống những đợt tập trung trước khi Nga xâm lược Ukraine năm 2022, mà là một chiến lược dài hơi, với hàng chục ngàn binh sĩ có thể được triển khai dọc sườn đông NATO. Nếu Mỹ, sau bầu cử 2028, giảm cam kết quân sự tại châu Âu, cánh cửa cơ hội sẽ mở rộng cho Putin hành động.
Trong khi đó, chiến trường Ukraine vẫn là lò lửa thử nghiệm cho tham vọng của Kremlin. Tại Bakhmut, lực lượng Ukraine tiếp tục tung những đòn tàn khốc, khiến quân Nga thiệt hại nặng nề. Một chiếc UAV nhỏ bé của Ukraine đã hạ gục trực thăng Ka-52 “Cá sấu chúa” trị giá 15 triệu USD của Nga – một chiến thắng tượng trưng cho tinh thần bất khuất của Kyiv. Ở Crimea, những vụ nổ lớn rung chuyển các kho đạn Nga, ngay sau khi đàm phán hòa bình tại Istanbul thất bại. Mỗi chiến thắng của Ukraine là một nhát dao vào lòng kiêu hãnh của Moscow, nhưng cũng là chất xúc tác khiến Nga đẩy nhanh kế hoạch đối đầu NATO.
Châu Âu, nhận thức được mối đe dọa hiện hữu, đang hành động. Các quốc gia Baltic – Estonia, Latvia, và Lithuania – đã đặt quân đội trong tình trạng báo động cao, kêu gọi NATO chuẩn bị cho kịch bản tồi tệ nhất. Phần Lan tăng cường phòng thủ biên giới, trong khi Thụy Điển củng cố năng lực răn đe. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, trong cuộc họp khẩn tại Tirana ngày 16/5, đã công bố kế hoạch phối hợp với Anh, Đức, Ba Lan, Ukraine, và Mỹ để áp đặt các lệnh trừng phạt mới nhằm bóp nghẹt cỗ máy chiến tranh của Nga. Cuộc họp diễn ra ngay sau khi đàm phán Nga-Ukraine tại Thổ Nhĩ Kỳ kết thúc trong bế tắc, với kết quả duy nhất là một đề xuất ngừng bắn vô điều kiện và trao đổi tù nhân. Tổng thống Trump, trong cuộc điện đàm với các lãnh đạo châu Âu, được cho là đã cam kết hỗ trợ, nhưng mức độ cam kết của Washington vẫn là dấu hỏi lớn.
Trong nội bộ Nga, những thay đổi nhân sự cấp cao càng làm dấy lên lo ngại. Thượng tướng Andrei Mordvichev, người đứng sau chiến thuật “tấn công thịt” tàn bạo, vừa được bổ nhiệm làm tổng tư lệnh lục quân Nga. Mordvichev, được truyền thông Nga tung hô là “tướng đột phá,” đã để lại dấu ấn đẫm máu trong các chiến dịch tại Mariupol và Avdiivka. Việc bổ nhiệm ông ta cho thấy Moscow sẵn sàng lao vào một cuộc chiến tranh hao mòn, bất chấp tổn thất. Chiến thuật của Mordvichev – sử dụng bộ binh làm mồi nhử để áp đảo đối phương – đã biến những chiến trường như Bakhmut thành những lò giết chóc, nhưng cũng làm suy yếu nghiêm trọng lực lượng Nga.
Bối cảnh hiện tại gợi nhớ đến những thời khắc đen tối nhất của thế kỷ 20, khi châu Âu đứng trước lằn ranh của chiến tranh toàn diện. Nếu một lệnh ngừng bắn được ký kết tại Ukraine vào cuối năm 2025, như dự đoán của Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS), Nga sẽ có thời gian tái tổ chức và chuẩn bị cho các cuộc tấn công mới. Tổng tư lệnh quân đội Thụy Điển, Micael Bydén, từng cảnh báo rằng Moscow sẽ không ngần ngại sử dụng biện pháp quân sự nếu NATO mở rộng về phía đông. Lời cảnh báo ấy giờ đang trở thành hiện thực.
Câu hỏi đặt ra là liệu NATO có đủ quyết tâm và nguồn lực để đối phó. Liên minh đã chứng minh khả năng đoàn kết trong cuộc khủng hoảng Ukraine, nhưng những rạn nứt nội bộ – từ sự do dự của một số thành viên đến áp lực từ chính trường Mỹ – có thể làm suy yếu phản ứng tập thể. Nếu NATO không hành động ngay từ bây giờ, ngày mà châu Âu phải đối mặt với một cuộc xâm lược mới có thể đến sớm hơn dự đoán. Lịch sử đã cho thấy rằng sự chần chừ trước một kẻ thù quyết tâm luôn phải trả giá bằng máu.