.png)
.png)
Ngày 23 tháng 5 năm 2025, thế giới đứng trước bờ vực của một cuộc khủng hoảng chưa từng có, khi Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump ra lệnh phóng thử một tên lửa đạn đạo xuyên lục địa (ICBM) Minuteman III, có khả năng mang tới 3.748 đầu đạn hạt nhân, từ căn cứ không quân Vandenberg, California. Đây không phải là một hành động ngẫu nhiên, mà là một thông điệp đanh thép gửi trực tiếp đến các đối thủ địa chính trị của Mỹ: Nga, Trung Quốc và Iran. Trong bối cảnh căng thẳng toàn cầu leo thang từ Trung Đông đến Đông Á, từ châu Phi đến châu Âu, động thái này của Trump đã làm dấy lên lo ngại về một cuộc chạy đua vũ trang mới, thậm chí là nguy cơ chiến tranh hạt nhân. Không khí quốc tế giờ đây căng như dây đàn, với các cường quốc lớn đồng loạt phản ứng, từ lời chỉ trích gay gắt của Bắc Kinh đến sự im lặng đáng sợ của Moscow.
Tại Nhà Trắng, Trump vừa trải qua một cuộc đối đầu nảy lửa với Tổng thống Nam Phi Cyril Ramaphosa vào ngày 21 tháng 5. Cuộc gặp, ban đầu được kỳ vọng là một bước tiến trong quan hệ song phương, nhanh chóng biến thành một màn khẩu chiến gay gắt. Trump công khai cáo buộc Nam Phi dung túng chính sách tịch thu đất đai và bạo lực nhằm vào người da trắng gốc Afrikaner, thậm chí gọi đó là “diệt chủng”. Để củng cố lập luận, ông cho chiếu một đoạn video gây tranh cãi, trong đó cựu Tổng thống Nam Phi Jacob Zuma và một chính trị gia khác hát bài ủng hộ bạo lực chống lại người Afrikaner. Ramaphosa, với sự điềm tĩnh đáng chú ý, phản bác rằng video này không phản ánh chính sách của chính phủ hiện tại. Ông nhấn mạnh: “Nếu có diệt chủng, những người như tôi sẽ không còn đứng đây.” Cuộc tranh cãi này không chỉ làm nóng phòng Bầu Dục mà còn khiến dư luận quốc tế xôn xao, gợi nhớ đến màn đối đầu giữa Trump và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy hồi tháng 2.
Trong khi đó, tại Trung Đông, tình hình tiếp tục sôi sục. Sáng thứ Năm, ngày 22 tháng 5, phiến quân Houthi ở Yemen phóng một tên lửa vào lãnh thổ Israel, khiến chuông báo động vang lên khắp miền trung, từ Jerusalem đến Tel Aviv. Hệ thống phòng không của Israel, vốn nổi tiếng với hiệu quả, đã đánh chặn thành công tên lửa, nhưng vụ tấn công này đã làm dấy lên lo ngại về một cuộc xung đột toàn diện. Một người đàn ông bị thương nhẹ khi chạy đến khu vực trú ẩn, và các chuyến bay đến sân bay Ben Gurion bị gián đoạn tạm thời. Quân đội Israel (IDF) xác nhận tên lửa được phóng từ Yemen, đồng thời cảnh báo công dân tuân thủ hướng dẫn phòng thủ. Đây không phải lần đầu tiên Houthi tấn công Israel; tuần trước, một tên lửa khác cũng bị chặn, để lại mảnh vỡ ở khu định cư Eshkol. Những hành động này, được cho là có sự hậu thuẫn của Iran, đã đẩy khu vực tiến gần hơn đến lằn ranh chiến tranh.
Iran, trong bối cảnh này, tiếp tục thách thức cộng đồng quốc tế. Ngoại trưởng Hossein Amirabdollahian tuyên bố vào ngày 21 tháng 5 rằng Tehran “sẽ không bao giờ ngừng làm giàu uranium”, bất chấp áp lực từ Mỹ và phương Tây. Lời khẳng định này được đưa ra ngay trước thềm vòng đàm phán thứ năm về chương trình hạt nhân của Iran, dự kiến diễn ra tại Rome vào ngày 23 tháng 5. Tuy nhiên, hy vọng về một thỏa thuận ngày càng mong manh. Lãnh đạo tối cao Iran, Ali Khamenei, thẳng thừng tuyên bố không kỳ vọng vào một bước đột phá, trong khi Trump và các cố vấn của ông, bao gồm Ngoại trưởng Marco Rubio, kiên quyết yêu cầu Iran từ bỏ hoàn toàn chương trình làm giàu uranium. Trong một diễn biến đáng lo ngại, các nguồn tin thân cận với chính phủ Israel tiết lộ rằng Tel Aviv đang chuẩn bị cho một cuộc tấn công nhanh vào các cơ sở hạt nhân của Iran nếu đàm phán thất bại. IDF đã tiến hành nhiều cuộc tập trận, với các kịch bản giả định kéo dài ít nhất một tuần, cho thấy mức độ nghiêm trọng của mối đe dọa. Một quan chức Israel cảnh báo: “Cửa sổ cơ hội đang khép lại. Nếu không hành động bây giờ, sẽ quá muộn.”
Ở Đông Á, căng thẳng cũng không kém phần gay cấn. Trung Quốc lên tiếng chỉ trích dự án “Vòm Vàng” của Trump, một hệ thống phòng thủ tên lửa trị giá 175 tỷ USD, được thiết kế để đánh chặn tên lửa từ bất kỳ điểm nào trên Trái Đất, thậm chí trong không gian. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc, Mao Ning, gọi dự án này là “mối đe dọa đối với sự ổn định chiến lược toàn cầu” và cáo buộc Mỹ “đẩy không gian thành chiến trường”. Nga, dù chưa đưa ra phản ứng chính thức, cũng bày tỏ lo ngại thông qua Điện Kremlin, với phát ngôn viên Dmitry Peskov nhấn mạnh cần “làm rõ” chi tiết của dự án. Trong khi đó, tại Triều Tiên, một sự cố hy hữu đã làm bẽ mặt chế độ của Kim Jong Un. Một chiến hạm 5.000 tấn, được coi là niềm tự hào của hải quân Triều Tiên, bị hư hỏng nặng phần đáy ngay trong lễ hạ thủy tại cảng Chongjin. Kim Jong Un, trong cơn thịnh nộ, gọi đây là “tội ác do cẩu thả” và ra lệnh trừng phạt các kỹ sư chịu trách nhiệm. Vụ việc này không chỉ phơi bày lỗ hổng trong năng lực kỹ thuật của Triều Tiên mà còn làm gia tăng áp lực lên chế độ trong bối cảnh căng thẳng khu vực.
Vụ phóng thử ICBM của Mỹ càng làm tăng thêm nhiệt độ của cuộc đối đầu toàn cầu. Tên lửa Minuteman III, bay hơn 6.700 km đến đảo san hô Kwajalein ở Thái Bình Dương, là một phần trong nỗ lực của Mỹ nhằm khẳng định sức mạnh răn đe hạt nhân. Bộ Tư lệnh Không quân Toàn cầu Hoa Kỳ nhấn mạnh rằng cuộc thử nghiệm này không phải phản ứng trước các sự kiện cụ thể, mà là một phần của chiến lược dài hạn để duy trì “khả năng răn đe an toàn, đáng tin cậy”. Tuy nhiên, thời điểm diễn ra vụ phóng – ngay sau khi Nga hủy thử nghiệm ICBM RS-24 và Trung Quốc tiến hành thử nghiệm tên lửa DF-31 – khiến không ai tin rằng đây chỉ là “thường lệ”. Với kho dự trữ 3.748 đầu đạn hạt nhân, Mỹ đang gửi một thông điệp rõ ràng: bất kỳ động thái khiêu khích nào từ Nga, Trung Quốc hay Iran cũng sẽ phải đối mặt với hậu quả nghiêm trọng.
Thế giới giờ đây đang đứng trước ngã ba đường. Từ cuộc khẩu chiến tại Nhà Trắng đến những vụ tấn công tên lửa ở Trung Đông, từ tham vọng hạt nhân của Iran đến sự phô diễn sức mạnh của Mỹ, mỗi động thái đều như một mồi lửa châm ngòi cho lò thuốc súng toàn cầu. Trong khi Trump tiếp tục dẫn dắt nước Mỹ với phong cách cứng rắn và không khoan nhượng, các đối thủ của ông cũng không hề nhún nhường. Nga giữ im lặng chiến lược, Trung Quốc lên án gay gắt, còn Iran kiên quyết bảo vệ chương trình hạt nhân của mình. Israel, với sự hậu thuẫn ngầm của Mỹ, sẵn sàng hành động quân sự. Và ở Đông Á, Triều Tiên dù gặp sự cố vẫn không ngừng phô trương sức mạnh. Tất cả những yếu tố này tạo nên một bức tranh địa chính trị đầy bất ổn, nơi một sai lầm nhỏ có thể dẫn đến hậu quả không thể lường trước. Cộng đồng quốc tế đang nín thở, chờ đợi xem liệu các nhà lãnh đạo thế giới sẽ chọn đối thoại hay xung đột trong những ngày tới.