.png)
.png)
Trên bầu trời Trung Quốc, một hiện tượng kỳ lạ đã làm rung chuyển tâm trí hàng triệu người: bảy mặt trời rực rỡ xuất hiện cùng lúc, như một điềm báo từ thiên thượng. Những người theo chủ nghĩa duy lý gọi đó là khúc xạ ánh sáng, một ảo ảnh quang học hiếm gặp. Nhưng với những ai tin vào sự hòa hợp giữa trời và người, đây là lời cảnh báo sắc lạnh: triều đại Bắc Kinh đang chao đảo, quyền lực của Tổng Bí thư Tập Cận Bình đang rạn nứt, và một cơn bão chính trị có thể sắp ập đến. Từ những lời chỉ trích công khai táo bạo của một nhân vật quyền lực ở Singapore đến những động thái bất ngờ trong quân đội, từ sự sụp đổ của các thân tín đến những vết nứt trong bộ máy tuyên truyền, mọi thứ đều cho thấy một thực tế không thể phủ nhận: ngai vàng của ông Tập không còn vững chắc.
Sự kiện bắt đầu từ một hành động bất ngờ vào cuối tháng Tư, khi bà Hà Tinh, phu nhân của cựu Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long, công khai chỉ trích ông Tập trên mạng xã hội. Ngày 21 và 23 tháng Tư, bà chia sẻ hai bài viết sắc bén. Bài đầu tiên mô tả ông Tập như một “ông trùm xã hội đen”, người đưa ra những “đề nghị không thể từ chối” nhưng giờ đây lại muốn được xem là bạn bè, đối tác. Bài thứ hai đăng kèm hình ảnh ông Tập ngồi cô độc ngoài trời, đeo khẩu trang, dáng vẻ trầm tư như bị thế giới bỏ rơi. Đây không phải lời nói bâng quơ từ một cá nhân bình thường. Bà Hà, với mối quan hệ sâu rộng trong giới tinh hoa Bắc Kinh và vai trò cố vấn tại Đại học Thanh Hoa, rõ ràng không hành động một cách bộc phát. Singapore, quốc gia vốn duy trì mối quan hệ thân thiện với Trung Quốc, và quỹ đầu tư Temasek do bà Hà liên kết từng rót hàng tỷ USD vào thị trường Trung Quốc, khiến động thái này càng thêm phần chấn động. Câu hỏi đặt ra: Điều gì khiến bà Hà tự tin đến mức công khai thách thức một trong những nhà lãnh đạo quyền lực nhất thế giới?
Câu trả lời có thể nằm trong những rạn nứt ngày càng lộ rõ trong nội bộ Đảng Cộng sản Trung Quốc (CCP). Để duy trì quyền lực tuyệt đối, một lãnh đạo như ông Tập cần kiểm soát bốn trụ cột: quân đội (nòng súng), hệ thống chính trị-pháp luật (chuôi gươm), tuyên truyền (cán bút), và tài chính (túi tiền). Nhưng những diễn biến gần đây cho thấy cả bốn trụ cột này đều đang lung lay. Trước tiên, quân đội – nền tảng sức mạnh tối thượng – dường như không còn hoàn toàn nằm trong tay ông Tập. Từ cuối tháng Hai, các nguồn tin từ Bắc Kinh tiết lộ rằng quyền lực quân sự đang dần chuyển sang tay Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương Trương Hữu Hiệp. Trong một cuộc họp Bộ Chính trị vào ngày 31 tháng Ba, ông Trương được cho là đã trực tiếp chất vấn ông Tập về việc đề bạt những quan chức có sai phạm, một động thái hiếm thấy trong lịch sử chính trị Trung Quốc.
Sự nghi ngờ càng gia tăng khi ông Tập bất ngờ vắng mặt trong các sự kiện quan trọng. Ngày 21 và 22 tháng Tư, khi Bộ trưởng Quốc phòng và Bộ trưởng Ngoại giao Indonesia đến thăm Bắc Kinh, Phó Chủ tịch Hàn Chính, Bộ trưởng Ngoại giao Vương Nghị, Bộ trưởng Quốc phòng Đổng Quân, và ông Trương Hữu Hiệp đều có mặt, nhưng ông Tập – Chủ tịch Quân ủy Trung ương – lại không xuất hiện. Dù về nguyên tắc, ông có quyền vắng mặt, nhưng sự kiện này đã làm dấy lên đồn đoán. Nhà bình luận Trần Phá Không từ Mỹ nhận định rằng hoặc ông Tập đang nghỉ dưỡng sau chuyến công du Đông Nam Á, hoặc ông đã bị gạt ra bên lề, thậm chí có thể bị quản thúc một phần. Học giả Trầm Minh Thất từ Đài Loan thì cho rằng việc ông Trương Hữu Hiệp tiếp đón phái đoàn Indonesia là một tuyên bố công khai: quyền lực quân sự giờ thuộc về ông Trương, còn ông Tập chỉ là cái tên trên danh nghĩa.
Những thân tín trong quân đội của ông Tập cũng đang lần lượt “ngã ngựa”. Từ năm ngoái, ông Trung Thiệu Quân, phụ tá lâu năm của ông Tập, bị điều chuyển khỏi vị trí chủ nhiệm Văn phòng Quân ủy Trung ương. Ông Trần Quốc Cường, người hỗ trợ ông Tập thanh trừng quân đội, cũng bị giáng chức. Đến tháng Ba năm nay, ông Hà Vệ Đông, Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương, biến mất khỏi các sự kiện quan trọng và được cho là đang bị điều tra vì tham nhũng. Ông Miêu Hoa, Chủ nhiệm Bộ Công tác Chính trị Quân ủy, cũng bị điều tra, đánh dấu một đòn mạnh vào hệ thống nhân sự quân đội của ông Tập. Những tướng lĩnh này đều là “đàn em” từ Tập đoàn quân 31 thời ông Tập còn ở Phúc Kiến, khiến việc họ bị thanh trừng càng thêm phần đáng chú ý.
Trong khi đó, phe đối lập dường như đang trỗi dậy. Ông Phó Văn Hoa, thân tín của ông Trương Hữu Hiệp, được thăng hàm trung tướng và điều động làm Phó Tư lệnh Lực lượng Cảnh sát Vũ trang. Nếu ông Phó được thăng hàm thượng tướng và đảm nhận vai trò tư lệnh, đó sẽ là bằng chứng rõ ràng rằng ông Trương đã nắm toàn quyền quân sự. Chuôi gươm – hệ thống chính trị và pháp luật – cũng không còn là công cụ đắc lực của ông Tập. Chiến dịch “đả hổ diệt ruồi” từng là vũ khí sắc bén để ông loại bỏ đối thủ, nhưng giờ đây, chính những người thân cận của ông lại bị nhắm đến. Ông Lý Cán Kiệt, trưởng Ban Tổ chức Trung ương và là đàn em từ Đại học Thanh Hoa, bị điều chuyển sang vị trí kém quyền lực hơn vào tháng Tư. Người thay thế, ông Thạch Thái Phong, từng là cộng sự của cựu lãnh đạo Hồ Cẩm Đào, cho thấy phe Hồ đang lấy lại ảnh hưởng. Sự kiện ông Hồ Cẩm Đào bị đưa ra khỏi Đại hội 20 năm 2020 giờ đây dường như chỉ là một đòn tạm thời, không đủ để triệt tiêu phe đối lập.
Hệ thống tuyên truyền, hay cán bút, cũng đang phát ra những tín hiệu bất thường. Trong chuyến công du Malaysia vào tháng Tư, Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) phát sóng hình ảnh ông Tập liên tục nhìn vào tài liệu ghi chú, một khoảnh khắc hiếm hoi cho thấy sự thiếu tự tin của nhà lãnh đạo. Thông thường, CCTV kiểm duyệt gắt gao để bảo vệ hình ảnh lãnh đạo, nên việc để lọt hình ảnh này khiến nhiều người đặt câu hỏi. Đáng chú ý hơn, ông Trương Kiến Xuân, cựu Phó Trưởng Ban Tuyên truyền Trung ương và đồng hương của phu nhân ông Tập, bà Bành Lệ Viên, bị khởi tố vì nhận hối lộ. Việc ông Trương ngã ngựa không chỉ là đòn giáng vào ông Tập mà còn cho thấy bà Bành không đủ sức bảo vệ người thân tín, làm lộ rõ sự suy yếu của phe ông Tập.
Cuối cùng, túi tiền – hệ thống tài chính – đang đối mặt với những thách thức chưa từng có. Nợ địa phương, bong bóng bất động sản, và căng thẳng thương mại với các nước, đặc biệt là Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump, đang làm suy yếu nguồn lực của Bắc Kinh. Dù không mang tính cưỡng chế như quân đội hay chuôi gươm, hệ thống tài chính là huyết mạch để duy trì sự ủng hộ của người dân. Sự suy yếu của trụ cột này càng làm gia tăng áp lực lên ông Tập.
Từ những mảnh ghép này, một bức tranh rõ ràng hiện lên: quyền lực của ông Tập Cận Bình đang bị xói mòn. Những lời chỉ trích từ bà Hà Tinh, sự trỗi dậy của các phe phái đối lập, và sự sụp đổ của các thân tín đều cho thấy ông không còn là “ông trùm bất khả xâm phạm”. Bảy mặt trời trên bầu trời Trung Quốc, dù là hiện tượng tự nhiên hay điềm báo, đã trở thành biểu tượng cho sự hỗn loạn đang âm ỉ trong chính trường Bắc Kinh. Khi các trụ cột quyền lực lần lượt lung lay, câu hỏi không còn là liệu ông Tập có thể giữ vững ngai vàng, mà là khi nào và ai sẽ là người thay thế. Một cơn bão chính trị đang đến gần, và cả thế giới đang dõi theo từng diễn biến.